لیست 100 واژه تخصصی روانشناسی (فارسی – انگلیسی)
لیست واژگان مهم دانشجویی
این واژهنامه 100تایی، گزیدهای جامع از مهمترین مفاهیم پایه، نظریهها، اختلالات و روشهای درمانی را در بر میگیرد که برای دانشجویان روانشناسی از مقطع کارشناسی تا دکتری مفید است. در ابتدا چند اصطلاح کاربردی را لیست می کنیم:
- دانشجو روانشناسی: Psychology student
- کارشناسی: Bachelor’s degree (B.A. / B.Sc.)
- دانشجوی لیسانس: Undergraduate student / Bachelor’s student
- کارشناسی ارشد: Master’s degree (M.A. / M.Sc.)
- دانشجوی فوق لیسانس: Master’s student / Graduate student (در آمریکا Graduate student شامل دانشجویان ارشد و دکتری میشود.)
- دانشجوی دکترا: PhD student / Doctoral student
- گرایش تحصیلی: Major (در آمریکا) / Field of study / Specialization
- مدرک تحصیلی: Academic degree / Degree
- استاد راهنما: Thesis supervisor / Academic supervisor (در بریتانیا) یا Research advisor (در آمریکا)
- استاد مشاور: Academic advisor / Thesis advisor

اصطلاحات دانشجویی به انگلیسی
واژههای مرتبط با دانشگاه و رزومه که زیاد استفاده میشوند:
- Bachelor’s thesis = پایاننامه کارشناسی (در کشورهایی که وجود دارد)
- Master’s thesis = پایاننامه کارشناسی ارشد
- Doctoral dissertation / PhD dissertation = رساله دکتری
- Department = گروه آموزشی
- Faculty = دانشکده
- University = دانشگاه
- College = کالج / دانشکده (بسته به کشور)
- Graduation = فارغالتحصیلی
- Graduate = فارغالتحصیل
- Undergraduate = دانشجوی کارشناسی
- Postgraduate = دانشجوی تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد یا دکتری، بیشتر در بریتانیا)
در ادامه 100 اصطلاح مهم و پرکاربرد در رشته روانشناسی لیست شده است:
مبانی روانشناسی
- روانشناسی – Psychology
- ذهن – Mind
- رفتار – Behavior
- شناخت – Cognition
- ناخودآگاه – Unconscious
- خودآگاه – Conscious
- هیجان – Emotion
- احساس – Feeling
- ادراک – Perception
- توجه – Attention

لغت های مهم روانشناسی به انگلیسی
رشتههای تخصصی روانشناسی
- روانشناسی بالینی – Clinical Psychology
- روانشناسی رشد – Developmental Psychology
- روانشناسی اجتماعی – Social Psychology
- روانشناسی شناختی – Cognitive Psychology
- روانشناسی عصبی – Neuropsychology
- روانشناسی صنعتی-سازمانی – Industrial-Organizational Psychology
- روانشناسی سلامت – Health Psychology
- روانشناسی مثبتنگر – Positive Psychology
- روانسنجی – Psychometrics
- روانپزشکی – Psychiatry
اختلالات روانی
- افسردگی – Depression
- اضطراب – Anxiety
- وسواس فکری-عملی – OCD (Obsessive-Compulsive Disorder)
- فوبیا – Phobia
- اسکیزوفرنی – Schizophrenia
- اختلال دوقطبی – Bipolar Disorder
- PTSD (اختلال استرس پس از سانحه) – Post-Traumatic Stress Disorder
- ADHD (اختلال کمتوجهی-بیشفعالی) – Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder
- اوتیسم – Autism
- اختلال شخصیت مرزی – Borderline Personality Disorder (BPD)
رواندرمانی و روشها
- روانکاوی – Psychoanalysis
- رفتاردرمانی – Behavior Therapy
- شناختدرمانی – Cognitive Therapy
- CBT (درمان شناختی-رفتاری) – Cognitive-Behavioral Therapy
- درمان انسانگرایانه – Humanistic Therapy
- درمان وجودی – Existential Therapy
- درمان دیالکتیکی-رفتاری – Dialectical Behavior Therapy (DBT)
- مواجههدرمانی – Exposure Therapy
- هیپنوتیزم – Hypnosis
- مدیتیشن – Meditation
مفاهیم عصبی-روانشناختی
- نورون – Neuron
- سیناپس – Synapse
- دوپامین – Dopamine
- سروتونین – Serotonin
- آمیگدال – Amygdala
- هیپوکامپ – Hippocampus
- قشر پیشپیشانی – Prefrontal Cortex
- سیستم عصبی مرکزی – Central Nervous System (CNS)
- نوروپلاستیسیتی – Neuroplasticity
- fMRI (تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی) – Functional Magnetic Resonance Imaging
تستها و ارزیابی
- آزمون هوش – Intelligence Test
- WAIS (مقیاس هوش بزرگسالان وکسلر) – Wechsler Adult Intelligence Scale
- MMPI (پرسشنامه شخصیتی چندمحوری مینهسوتا) – Minnesota Multiphasic Personality Inventory
- رورشاخ – Rorschach Test
- TAT (آزمون اندریافت موضوع) – Thematic Apperception Test
- روایی – Validity
- پایایی – Reliability
- هنجار – Norm
- سازه – Construct
- تحلیل عاملی – Factor Analysis
مفاهیم رشد و یادگیری
- دلبستگی – Attachment
- نظریه پیاژه – Piaget’s Theory
- رشد شناختی – Cognitive Development
- رشد اخلاقی – Moral Development
- جامعهپذیری – Socialization
- سبکهای فرزندپروری – Parenting Styles
- یادگیری مشاهدهای – Observational Learning
- شرطیسازی کلاسیک – Classical Conditioning
- شرطیسازی عامل – Operant Conditioning
- تقویت مثبت – Positive Reinforcement
روانشناسی اجتماعی
- همرنگی – Conformity
- اطاعت – Obedience
- شناخت اجتماعی – Social Cognition
- نگرش – Attitude
- پیشداوری – Prejudice
- کلیشه – Stereotype
- جذابیت بینفردی – Interpersonal Attraction
- رفتار کمککننده – Helping Behavior
- پرخاشگری – Aggression
- گروهاندیشی – Groupthink
سایر اصطلاحات کلیدی
- تابآوری – Resilience
- خودکارآمدی – Self-Efficacy
- استرس – Stress
- سازگاری – Adaptation
- مکانیسمهای دفاعی – Defense Mechanisms
- فرافکنی – Projection
- والایش – Sublimation
- انکار – Denial
- درونگرایی – Introversion
- برونگرایی – Extraversion
- روانتنی – Psychosomatic
- بحران هویت – Identity Crisis
- خودشکوفایی – Self-Actualization
- سندرم ایمپاستر – Imposter Syndrome
- ذهنآگاهی – Mindfulness
- تحریفهای شناختی – Cognitive Distortions
- درماندگی آموختهشده – Learned Helplessness
- اثر هالهای – Halo Effect
- نظریه دلبستگی بالبی – Bowlby’s Attachment Theory
- روانپویشی – Psychodynamic
واژگان روانشناسی تنها فهرستی از اصطلاحات نیستند، بلکه پنجرههایی به عمیقترین لایههای تجربه انسانی محسوب میشوند. این 100 مفهوم کلیدی که از نظریههای پایه تا یافتههای نوین عصبی-روانشناختی را پوشش میدهند، نشان میدهند که چگونه زبان روانشناسی دائماً در حال گسترش است تا پیچیدگیهای ذهن و رفتار را توصیف کند. تسلط بر این واژگان، نه تنها درک ما را از خود و دیگران عمیقتر میکند، بلکه نشاندهنده بلوغ روزافزون این علم در پاسخگویی به چالشهای سلامت روان عصر حاضر است. همانطور که زیگموند فروید گفته است: «کلمات دارای قدرت جادویی هستند»، و این واژهنامه نیز تلاشی است برای بهرهگیری از این قدرت جادویی در خدمت شناخت علمی انسان.
این لیست توسط گروه سایکوداک تهیه شده است، برای دسترسی به مطالب دیگر صفحه بلاگ ما را دنبال کنید.