انواع ضمیر در زبان انگلیسی
ضمیر در زبان انگلیسی چیست؟
ضمیر کلمه ای است که جایگزین اسم می شود تا از تکرار مجدد آن اسم در جمله جلوگیری کند. اسم حذف شده را مرجع ضمیر می نامند. ضمیر باید از نظر تعداد (مفرد و جمع) و جنسیت (مذکر و مونث) با مرجع خود مطابقت داشته باشد.
مثال:
.Sara is a doctor. She works in a hospital
(در جمله دوم، She ضمیر است و مرجع آن Sara است)
۱. ضمیرهای فاعلی
این ضمیرها نقش فاعل را در جمله دارند و انجام دهنده کار یا دارنده حالت هستند.
نکات مهم
- محل قرارگیری آنها همیشه قبل از فعل اصلی یا فعل کمکی است.
- ضمیر I همیشه و در هر جای جمله با حروف بزرگ نوشته می شود.
- ضمیر you هم برای مفرد (تو) و هم برای جمع (شما) به کار می رود.
- ضمیر it برای اشیا، حیوانات، آب و هوا، زمان و نوزادی که جنسیت او را نمی دانیم به کار می رود.
مثال:
.I want to study
(من میخواهم درس بخوانم.)
.You are a good student
(تو دانشآموز/دانشجوی خوبی هستی.)
.He bought a new car
(او یک ماشین جدید خرید.)
.She speaks English well
(او انگلیسی را خوب صحبت میکند.)
.It is raining now
(الان باران میبارد.)
.We play football on Fridays
(ما روزهای جمعه فوتبال بازی میکنیم.)
.They arrived late
(آنها دیر رسیدند.)
۲. ضمیرهای مفعولی
این ضمیرها نقش مفعول را در جمله دارند و کار روی آنها انجام می شود.
نکته مهم
- محل قرارگیری آنها همیشه بعد از فعل متعدی یا بعد از حروف اضافه (مانند to, for, with, about, at) است.
مثال:
.Ali saw us (بعد از فعل)
(علی ما را دید.)
.She bought a gift for me (بعد از حرف اضافه)
(او برای من یک هدیه خرید.)
.I will call him tomorrow
(من فردا به او زنگ میزنم.)
.We listened to them
(ما به آنها گوش دادیم.)
?Can you help her
(آیا میتوانی به او کمک کنی؟)
۳. صفت های مالکی
این کلمات از نظر دستور زبان صفت هستند و نه ضمیر، اما چون مبحث مالکیت را بیان می کنند همراه ضمیرها تدریس می شوند.
نکات مهم
- صفت مالکی هرگز به تنهایی نمی آید و همیشه باید بلافاصله قبل از یک اسم قرار بگیرد.
- صفت مالکی، اسم بعد از خود را توصیف می کند.
مثال:
.This is my pen
(این خودکار من است.)
?Where is your sister
(خواهر تو کجاست؟)
.His father is a teacher
(پدر او معلم است.)
.Her dress is beautiful
(لباس او زیباست.)
.The dog wagged its tail
(سگ دم خود را تکان داد.)
.Our class is big
(کلاس ما بزرگ است.)
۴. ضمیرهای مالکی
این ضمیرها برای نشان دادن مالکیت به کار می روند و جایگزین ترکیب “صفت مالکی + اسم” می شوند.
نکات مهم
- بعد از ضمیر مالکی هیچ اسمی نمی آید چون خود ضمیر حاوی معنی اسم است.
- برای فرمول سازی می توان گفت: My book = Mine
مثال:
- .This phone is mine (این گوشی مال من است)
- .That jacket is hers (آن ژاکت مال اوست)
- .Your car is fast, but ours is faste (ماشین ما سریع تر است)
- ?Is this key yours (آیا این کلید مال توست؟)

انواع ضمیر در زبان انگلیسی
۵. ضمیرهای انعکاسی
این ضمیرها زمانی استفاده می شوند که فاعل و مفعول جمله یک نفر باشند. یعنی کننده کار و دریافت کننده کار یکی هستند.
نکات مهم
- ساختار مفرد آنها به self و ساختار جمع آنها به selves ختم می شود.
- اگر قبل از این ضمیرها حرف اضافه by بیاید، به معنی “به تنهایی” یا “بدون کمک دیگران” است.
- گاهی برای تاکید بیشتر روی فاعل استفاده می شوند و می توانند درست بعد از فاعل یا در انتهای جمله بیایند.
مثال:
- .I cut myself with a knife (فاعل و مفعول هر دو من هستم)
- .He did the homework himself (خودش به تنهایی کار را انجام داد)
- .They painted the room by themselves (آنها اتاق را خودشان بدون کمک رنگ کردند)
- .She herself wrote the letter (او خودش نامه را نوشت – تاکید)
۶. ضمیرهای اشاره
برای اشاره به اشخاص یا اشیا به کار می روند و فاصله مکانی یا زمانی را مشخص می کنند.
مشخصات ضمیرهای اشاره
- This (این): اشاره به مفرد نزدیک
- These (این ها): اشاره به جمع نزدیک
- That (آن): اشاره به مفرد دور
- Those (آن ها): اشاره به جمع دور
نکته مهم
- اگر بعد از این کلمات اسم بیاید، نقش آنها “صفت اشاره” می شود. اما اگر بدون اسم بیایند و بعد از آنها فعل قرار گیرد، “ضمیر اشاره” هستند.
مثال به عنوان ضمیر اشاره:
- .This is an interesting book (این یک کتاب جالب است.)
- .Those are very beautiful (آنها بسیار زیبا هستند.)
مثال به عنوان صفت اشاره (همراه اسم):
- .This book is interesting (این کتاب جالب است.)
- .Those flowers are beautiful (آن گلها زیبا هستند.)
۷. ضمیرهای موصولی
این ضمیرها برای وصل کردن دو جمله به یکدیگر و ارائه اطلاعات بیشتر درباره یک اسم (انسان یا غیرانسان) استفاده می شوند.
انواع ضمیرهای موصولی مهم
- Who: برای انسان استفاده می شود و نقش فاعلی دارد.
- Whom: برای انسان استفاده می شود و نقش مفعولی دارد (امروزه بیشتر از who یا that به جای آن استفاده می شود).
- Which: برای اشیا و حیوانات استفاده می شود.
- That: هم برای انسان و هم برای اشیا می تواند جایگزین who و which شود.
- Whose: برای نشان دادن مالکیت انسان یا غیرانسان به کار می رود.
مثال:
- .The man who called you is my uncle (مردی که به تو زنگ زد، عموی من است.)
- .The book which is on the desk is mine (کتابی که روی میز است، مال من است.)
- .The student whose car was stolen is here (دانشآموزی که ماشینش دزدیده شده است، اینجاست.)

ضمیر و انواع آن در زبان انگلیسی
۸. ضمیرهای مبهم
این ضمیرها به شخص، چیز یا مکان نامشخص و غیرمعینی اشاره می کنند.
انواع ضمیرهای مبهم
- بخش اشخاص: someone, somebody, anyone, anybody, everyone, everybody, no one, nobody
- بخش اشیا: something, anything, everything, nothing
- بخش مکان ها: somewhere, anywhere, everywhere, nowhere
نکات مهم
- فعل بعد از تمام ضمیرهای مبهم همیشه به صورت مفرد می آید.
- ضمیرهای حاوی any معمولا در جمله های منفی و سوالی استفاده می شوند.
- ضمیرهای حاوی no جمله را منفی می کنند و نباید با فعل منفی به کار بروند (منفی مضاعف اشتباه است).
مثال:
- Everyone is waiting for you (فعل مفرد is به کار رفته است)
- .Something is wrong
- ?Is anybody here
- .I do not know anything about it
- .Nobody knows the answer (درست – فعل مثبت است اما جمله معنی منفی دارد)
- .Nobody does not know (نادرست)
۹. ضمیرهای متقابل
برای نشان دادن رابطه دوطرفه بین دو یا چند نفر به کار می روند.
انواع ضمیرهای متقابل
- Each other: یکدیگر (معمولا برای دو نفر)
- One another: یکدیگر (معمولا برای بیش از دو نفر)
مثال:
- Ali and Reza help each other. (علی و رضا به یکدیگر کمک میکنند.)
- The students are talking to one another. (دانشآموزان با یکدیگر صحبت میکنند.)